Штип

срцето на Истокот, вечниот повик на татковината

Штип е град во источниот дел на Република Македонија, распространет по долините на реките Брегалница и Отиња. Претставува најголемиот град во Источна Македонија и седми град по големина во државата (со околу 42.000 жители според пописот од 2021 година). Градот лежи на надморска височина од 300 м и се простира на површина од 13,5 км².


ИСТОРИЈА

Овој крај бил населен уште од неолитот. Низ вековите Штип поминал под Тракијци, Римјани, Византијци и Османлии. Античкиот град Астибота, подоцна познат и како Истипос, сведочи дека овде животот никогаш не престанал. Тврдината Исар е симбол и чувар на бурното минато.

Антички и средновековен период

Името Астибо за првпат се споменува од хроничарот Полиен во 3 век пр.н.е. кога во реката биле крунисувани пајонските кралеви. Подоцна градот влегува во состав на античко-македонското царство. Во римско време, Астибо бил еден од поголемите и позначајни градови на источна Македонија. Градот постоел и во времето на Самуиловото царство, а потоа преминал под Византија.

Револуционерно движење

Штип е еден од клучните градови за создавањето на МРО (подоцна ВМРО). Во градот учителствувале Даме Груев и Гоце Делчев, а бројни штипјани биле активни членови и војводи на организацијата. Штип бил сведок на провали, апсења и востанија. Во овој град биле активни личности како Тодор Лазаров, Мише Развигоров, Васил Леската и многу други.

Османлиски период

Штип паднал под османлиска власт во 1395 година и станал каза во Ќустендилскиот санџак. Во 1689 година бил запален од војската на генерал Пиколомини. Дури во XIX век повторно го вратил својот сјај како културен и економски центар на Источна Македонија. Во 1830 година овде било отворено првото училиште на македонски јазик, а од 1894 до 1896 година предавал Гоце Делчев.

Балкански и светски војни

Во Балканските војни, Штип бил поделено поле меѓу бугарската и српската војска. Во Првата светска војна регионот страдал од болести и разурнувања. Во Втората светска војна, на 6 април 1941 година градот бил бомбардиран од германските авиони, а потоа под бугарска окупација. На 11 март 1943, штипските Евреи (551 лице) биле депортирани во Треблинка и речиси сите загинале. Градот бил ослободен на 8 ноември 1944 година.


КУЛТУРА

Во Штип културата пулсира со душа. Градот е познат по Пастрмајлијадата, празникот Богородица и есенските културни манифестации. Првата опера во Македонија („Палјачи“) била прикажана токму во Штип во 1924 година. Најголеми културни настани денес се:

  • Фестивал „Макфест“
  • „Штипско културно лето“
  • Џез фестивал „Астибо“
  • Пастрмајлијада (8 ноември)

Во Штип се наоѓа Универзитетот „Гоце Делчев“, кој е центар на младоста и интелектуалниот живот на Источна Македонија.


СПОРТ

Штип е спортски град со стадион од 6.000 гледачи. Фудбалскиот клуб Брегалница, основан во 1921 година, е симболот на градот. Покрај него, тука се и клубовите „Баби“ и „Астибо“. Градот има и кошаркарски клуб „Гоце Делчев“, боречкиот клуб „Балканец“, ракометниот клуб „Текстилец“, боксерскиот клуб „Баргала“ и пинг-понг клубот при УГД.